Tijdens deze warme periodes horen we vaak de vraag om GFT-afval wekelijks in plaats van tweewekelijks op te halen, in de hoop zo madenoverlast te verminderen. Dat lijkt op het eerste gezicht logisch, maar in de praktijk biedt een extra ophaalronde geen structurele oplossing. Maden ontstaan namelijk veel sneller dan vaak wordt gedacht. Bij warm weer ontwikkelen de maden zich al binnen de 24 uur eitjes. Daarom is de vraag niet zozeer hoe vaak er wordt opgehaald, maar vooral hoe we vermijden dat maden ontstaan. En dat is perfect mogelijk met enkele eenvoudige maatregelen.
Bovendien heeft een wekelijkse ophaling ook andere gevolgen. Een extra ophaalronde betekent een bijkomende kost voor de afvalinzameling en vraagt extra organisatie en logistieke capaciteit. Dat gaat onder meer over planning, voertuigen, personeel en verwerking. Niet toevallig kiest vandaag meer dan de helft van de Vlaamse gemeenten voor een tweewekelijkse ophaling van GFT, ook tijdens warme periodes. De focus ligt daarbij op goede preventie en correct gebruik van de GFT-bak.
Maden ontwikkelen sneller in warme en vochtige omstandigheden.
Een eenvoudige maar doeltreffende maatregel is om keukenafval te verpakken in krantenpapier, keukenpapier of papieren zakken, zoals broodzakken of zakjes van fruit en groenten (zonder plastic venster). Leg onderaan ook eventueel eierdozen, dat helpt om vocht op te nemen. Dit geeft fruitvliegjes minder kansen; beperkt geuroverlast en houdt de GFT-bak langer proper. Minder vocht is minder overlast. Daarom is het ook goed om natte afvalsoorten (zoals koffiegruis of vijverplanten) eerst even uitlekken voor ze in de GFT-bak gaan. Laat ook tuinafval, en zelf fruit- of groentenafval eerst drogen. Gemaaid gras en nat afval zijn niet alleen vochtiger, maar wegen ook meer.
Plaats de GFT-bak indien mogelijk binnen, onder een afdak of op een koele en schaduwrijke plek. Zo beperk je opwarming in de zomer. Voorzie af en toe ventilatie, bijvoorbeeld met een klein stokje tussen de deksel zodat vocht kan ontsnappen.
Afval dat snel insecten aantrekt, zoals vleesresten, kan indien mogelijk tijdelijk in een afgesloten bakje in koelkast of diepvries bewaard worden tot de dag van ophaling. Maak na de ophaling de GFT-bak schoon met water en een scheutje azijn of groene zeep.
Ook verse lavendel, klimop, schaveling, een oude boterham met wat azijn of enkele druppels muntolie aan de rand van het deksel kunnen helpen. Daarnaast bestaan er ook sprays of strooipoeders die geuroverlast, schimmelgroei, maden en ander ongedierte helpen beperken.
Conclusie: maden voorkomen begint niet bij een extra ophaalronde, maar bij goed afvalbeheer. Door afval droger te houden, slim te verpakken en de bak koel en proper te bewaren, kan madenoverlast volledig vermeden worden — zonder bijkomende kosten en extra logistieke belasting.
Vergeet niet: composteerbare of bioafbreekbare zakken worden niet aanvaard. Gebruik enkel toegelaten papieren verpakkingen zoals krantenpapier of papieren zakken zonder plastic venster.